Tussen bescherming en verovering - Billiet, Jaak (ed.) (KADOC-Studies, 1988)
Verzuiling, zuilvorming zijn vertrouwde hedendaagse begrippen. Bij nader toekijken betreft het echter niet eens zo actuele maatschappelijke processen. Reeds kort na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 zien we de aanzet van wat men een katholieke zuil is gaan noemen. Godsdienstige groepen en kerken verkeren steeds in een spanning tussen een hang naar maatschappelijk isolement en bekeringsijver, tussen bescherming en verovering. Deze termen worden in de christelijke organisatiewereld dan ook ervaren als geladen, negatieve begrippen. In deze KADOC-bundel noemen sociologen en historici het verschijnsel nochtans onomwonden bij de naam. Zij zoeken nuchter naar de historische oorsprong en de verklaringsgronden van de katholieke zuilvorming. De focus wordt daarbij gericht op de beslissende momenten. Steunend op recente onderzoeksbevindingen nemen de auteurs de lezer mee naar andere plaatsen en tijden, naar kleine gemeenten in Vlaanderen, naar de buurlanden en naar vreemde godsdiensten. Zij nodigen vooral uit om te vergelijken en zo te begrijpen. Daaruit groeit een helder beeld met verrassende inzichten over de aanpassing van het katholicisme in Vlaanderen aan de moderne verzorgingsstraat.