Otwarcie unijnych rynków pracy a aspiracje edukacyjno-zawodowe młodzieży gimnazjalnej - Małgorzata Bierkowska (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, 2012)
Otwarcie unijnych rynków pracy dla polskich pracowników i pojawienie się możliwości poszukiwania w przyszłości zatrudnienia w innych państwach Unii Europejskiej przez obecnych gimnazjalistów okazało się znaczące dla aspiracji edukacyjno-zawodowych około 40% badanych. Pod względem wpływu otwarcia unijnych rynków pracy na aspiracje edukacyjnozawodowe badaną młodzież można podzielić na trzy grupy, różniące się przede wszystkim wynikami w nauce. Intensywność oddziaływania otwarcia unijnych rynków pracy dla polskich pracowników na poszczególne aspiracje w różnych grupach badanych uczniów zależy od zasięgu perspektywy czasowej planowanej dalszej kariery edukacyjnej. Przy planowanej krótkiej edukacji, u osób o najsłabszych wynikach w nauce, zamierzających poprzestać na ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej, najsilniejszemu wpływowi ulegają aspiracje zawodowe. U uczniów uzyskujących przeciętne wyniki w nauce, wybierających naukę w technikach lub szkołach zasadniczych, ale planujących zdobyć w przyszłości wykształcenie średnie, najsilniejszy wpływ odnotowano na aspiracje związane ze szkołą ponadgimnazjalną. Gdy badany osiąga bardzo dobre wyniki w nauce i przewiduje podjęcie w przyszłości długotrwałego kształcenia i ukończenie studiów, wówczas najbardziej istotny okazuje się ten czynnik dla aspiracji dotyczących poziomu planowanego wykształcenia.