Niepowodzenia w leczeniu chorych z rakiem skóry - Michał Sobjanek; Igor Michajłowski; Adam Włodarkiewicz; Anita Warzecha (Termedia Publishing House, 2010)
Wprowadzenie: W trzech kolejnych miesiącach 2009 roku badano177 pacjentów z nieczerniakowymi rakami skóry, którzy zgłosili sięw celu konsultacji, ustalenia postępowania i ewentualnego leczenia.Większość osób (131) zgłosiła się z powodu wznowy lub nowotworówniewyleczonych. Nowotwory były zlokalizowane w obrębie głowyi szyi, a 56,6% z nich znajdowało się w strefie zwiększonego ryzykawznowy i przerzutów. Cel pracy: Analiza przyczyn niepowodzenia pierwszego leczenianieczerniakowych nowotworów skóry. Wyniki: Niepowodzenie leczenia najczęściej dotyczyło raka podstawnokomórkowego.W tej grupie ponad 66% guzów wykazywałojedną lub więcej cech klinicznych ryzyka wznowy i w 11% obrazagresywności histopatologicznej. Ponad 29% wszystkich zmian leczono bez zweryfikowania histopatologicznego rozpoznania kli ni -cznego. Spośród osób ze wznowami lub niewyleczonymi rakami 75%było poddanych kriodestrukcji. W mniejszości byli pacjenci leczenichirurgicznie, w tym 52% było nowotworów nieradykalnie usuniętych. Wnioski: Niepowodzenia pierwszego postępowania powodująznaczne trudności w dalszym leczeniu chirurgicznym, wiążą sięz dylematami rekonstrukcyjnymi oraz niezbędną uzupełniającą radioterapią w przypadkach trudności uzyskania "czystości" onkologicznej.