Çürük prevalansındaki yaklaşımlar ve karyogram konsepti - Adil Nalcaci; Ceren Koser (Cumhuriyet University, 2011)
ÖZET Toplumlardaki ağız sağlığını belirleyebilmek için çeşitli indeks sistemleri kullanılmaktadır. Toplumdaki diş çürüğü ölçümü ve karşılaştırılması için en yaygın olarak DMFT ve DMFS indeks sistemleri kullanılmaktadır. Bu sistemler Dünya Sağlık Örgütü tarafından tavsiye edilmesine rağmen, DMFT ortalama değerlerinin farklı dağılımları, kimi popülasyonlarda kontrol altında olan ama kiminde hala birçok çürük bulunan bireyleri, doğru bir şekilde yansıtamamaktadır.  Yeni bir indeks önerisi ile uzmanların basit ve açık bir indeksden yararlanması, bununla beraber sağlık otoriteleri, profesyonel olmayan kişilerin de bu uygulamayı kullanabilmesi için Significant Caries Index popülasyonlardaki en yüksek çürük skoruna sahip olan bireylere dikkati çekmek üzere oluşturulmuştur. Çürük gelişimine yatkın insanları belirlemek ve bu bireylerde hastalığı durdurmak için koruyucu ve uygun tedavi edici hizmeti sağlamak, çürük riskini ve bakteri diyet ve konak cevabı arasındaki ilişkiyi görsel olarak göstermek için Karyogram geliştirilmiştir. Karyogram, bireye sorulan çeşitli sorularla beraber gelecekteki çürük riskini ortaya koyan bir bilgisayar programı ile çürüğe sebep olan birçok faktörü basit bir şekilde yansıttığı için eğitimsel amaçla kullanılabileceği gibi sağlık personeli olmayan bir araştırmacı tarafından da uygulanabilmektedir. Bu makalenin amacı çürük prevalansını hesaplamak için kullanılan indeksleri ve karyogramı ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Anahtar kelimeler: DMFT, DMFS, Significant Caries Index, karyogram, çürük prevalansı. ABSTRACT There are various kinds of index systems to identify the oral health of populations. For measuring and comparing the caries prevalence in populations the most commonly used index systems are DMFT and DMFS. Despite these systems advanced by WHO, the distinct variance of DMFT mean values doesn't reflect the individuals with high caries prevalence in populations. To attack attention to the individuals with high caries prevalence a new index system Significant Caries Index is created. This index could also applied by unprofessional individuals in consideration of determining the oral health of communities. To determine the individuals who are predisposed to dental caries and to arrest this condition providing preventive and therapeutic service, and also to identify caries risk and the relationship between bacteria, diet and host response, cariogram has been developed. Cariogram is a computer programme which shows the caries risk of an individual according to the answers of some particular questions about the person's oral health and life style. Because this programme is reflecting easily the various causes of dental caries, could be used for educational work up and also could be applied by a researcher who is not a medical personel. The aim of this review is to examine particularly the indexes used for measuring caries prevalence and cariogram. Key words: DMFT, DMFS, Significant Caries Index, cariogram, caries prevalance.