Z badań nad etosem Kaszubów - Henryk Skorowski (The Francis de Sales Scientific Society (TNFS.PL), 1995)
Artykuł ma na celu przedstawienie etosu Kaszubów, polskiej etniczności grupa bardzo różniąca się od innych pod względem dialektu, zwyczajów, cech osobistych, manier i stylu zachowania. Autorka przygląda się nie tylko moralności Kaszubów postaw, ale także świadomości moralnej, która jest ich fundamentem działania i postawy. Dyskusja o świadomości malarskiej Kaszubów nie opiera się na testach psychologicznych czy socjologicznych, ale na dziele literackim Augustyna Necla. Jego pisma wydają się być dokumentalne i oparte na faktach i jako takie są znakomitym literackim dokumentem życia kaszubskiego, na którym jest da się oprzeć naukową relację o etosie kaszubskim. Świadomość moralna Kaszubów ukazana jest w trzech aspektach: jako (a) doświadczenia moralne o charakterze poznawczym, (b) przekonania moralne oraz (c) motywacje moralne. Do etosu Kaszubów należy przede wszystkim tzw przekonanie, że istnieje poznawalny i faktycznie poznany świat - moralności wartości i obowiązki. Ponadto zawiera przekonanie, że system wypowiedzi o normach i wartościach moralnych, czyli o systemie norm moralnych i sądy, jest zarówno rozstrzygalny, jak i rzeczywiście uzasadniony. Do opisu świadomości moralnej Kaszubów dodano zainteresowanie tym, że wzbogaca nasze poglądy na człowieka jako istotę moralną i ujawnia autentyczność wartości moralne jako część doświadczenia kaszubskiego.