VERİMLİLİĞE İLİŞKİN TUTUM ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ - Nilgün Göktepe; Ülkü Baykal (Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derneği, 2012)
Amaç: Hemşirelerin çalışma ortamında verimli olma, verimliliğe ilişkin tutum ve davranışlarını belirlemeye yönelik bir çalışmaya rastlanılmamış olması nedeniyle bu çalışmada, çalışan verimliliği temel alınarak hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumlarını belirlemeye yönelikbir tutum ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışma, metodolojik tasarımda gerçekleştirilmiştir. Örneklemi, İstanbul'daki yedi hastanede görevli hemşireler oluşturmuştur.Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada "Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği" madde havuzunu oluşturmak amacıyla literatür desteği ile oluşturulan ve hemşirelerin verimliliği nasıl tanımladıkları, verimlilik ve verimsizliğe ilişkin görüşleri, verimliliklerini etkileyen faktörler gibi konulardaki düşüncelerinin neler olduğuyla ilgili sorulardan oluşan görüşme formu kullanılarak 21 hemşireyle derinlemesine görüşme yapılmıştır. İkinci aşamada ölçeğin geçerlik-güvenirlik çalışması için ölçek madde sayısının 10 katı esas alınarak, 600hemşire, test-tekrar test analizi için 54 hemşire örnekleme alınmıştır.Veriler; etik kurul onayı ve ilgili hastanelerden resmi onaylar alındıktan sonra toplanmıştır. Veriler SPSS 17 programı kullanılarak Kendall's W İyi Uyuşum Analizi, Bağımlı gruplarda t testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Açımlayıcı Faktör Analizi, veCronbach Alfa katsayısı ile analiz edilmiştir.Bulgular: Derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak elde edilenveriler ve literatür doğrultusunda 58 maddelik ölçek taslağı oluşturulmuştur. Kapsam geçerliliği için 15 uzmandan görüş alınmış, ifadelerin anlaşılırlığı için 20 kişilik gruba pilot uygulama yapılmıştır.Test-tekrar test analizinde pozitif yönde, güçlü, istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu; iki ölçüm arasında anlamlı farkın olmadığı belirlenmiştir. Madde toplam puan korelasyon değerleri incelenmiş, 0,30 altındaki 15 madde ölçekten çıkarılmıştır. Faktör analizi sonucunda faktör yükü 0,40'ın altındaki 4 madde çıkarılarak ölçek madde sayısı 39'a düşürülmüştür. Açımlayıcı faktör analizinde ölçek maddelerinin beş faktörde toplandığı, Cronbach alfa katsayısının ölçek toplamında 0,88, alt boyutlarda ise; mesleğe bağlılık için 0,81, çalışma koşulları için 0,76, işin talepleri için 0,76, ekip çalışması için 0,73 ve ödüllendirme için 0,64 olduğu bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada "Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği"nin geçerli-güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir.