Kręcz szyi u dzieci - etiologia, objawy i leczenie - Klaudia Wojciechowska; Piotr Gołębiowski; Anna Woropaj-Hordziejewicz; Jerzy Niedzielski (Jan Długosz University in Częstochowa, 2019)
Celem pracy jest przedstawienie pochodzenia, obrazu klinicznego, różnicowania oraz leczeniaróżnego rodzaju kręczu szyi u dzieci. Choroba ta ma różną etiologię, ale podobne objawy. Kręcz szyi wpływa nie tylko na asymetryczne ustawienie głowy i szyi, powodujące zniekształcenie twarzy i czaszki, ale skutkuje również asymetrią tułowia oraz przyczynia się do wystąpienia skrzywień kręgosłupa. W pracy omówiono metody postępowania z dzieckiem z kręczem szyi. Kręcz może być spowodowany: wzmożonym napięciem i skróceniem jednego z mięśni mostkowo-obojczykowo-sutkowych (m-o-s) (w postaci wrodzonej pochodzenia mięśniowego), strukturalnymi zmianami kostnymi kręgów szyjnych (w postaci wrodzonej pochodzenia kostnego) lub być następstwem procesu zapalnego, zaburzeń narządu wzroku bądź słuchu (postać nabyta). Leczenie kręczu szyi jest procesem długotrwałym i wymagającym dużego zaangażowania rodziców. Bardzo dobre rezultaty przynosi wcześnie rozpoczęta fizjoterapia oraz konsekwentne wykonywanie zaleconych ćwiczeń. Włączenie fizjoterapii w później fazie choroby jest zwykle mało skuteczne i może narazić dziecko na wystąpienie długotrwałych powikłań. W pracy szczegółowo omówiono postępowanie rehabilitacyjne u dzieci z wrodzonym kręczem szyi pochodzenia mięśniowego. W przypadkach trudnych, niepoddających się rehabilitacji stosowane jest ostrzykiwanie mięśnia m-o-s toksyną botulinową, a w ostateczności leczenie operacyjne polegające na przecięciu trzech przyczepów zmienionego mięśnia.​