İki Dilli Türkçe Öğretmeni Adaylarının İki Dillilik Olgusuna Yönelik Görüşleri (Duisburg/Essen Üniversitesi Örneği) - Gökhan Haldun DEMİRDÖVEN; Alpaslan OKUR (Mehmet KURUDAYIOĞLU, 2017)
Duisburg/Essen Üniversitesi Türkistik bölümünde yetiştirilen Türkçe öğretmenleri, gerek kendilerinin de iki dilli olmaları gerekse Almanya'da yaşayan Türk soylu insanların Türkçe eğitimleri sırasında yaşadıkları sorunlara tanık olmaları bakımından Almanya'da bulunan Türkçe konuşucularına Türkçe eğitimi verilmesi konusunda önemli ve aktif bir rol oynamaktadırlar. Bu bağlamdan yola çıkarak araştırmanın konusunu ''Duisburg/Essen Üniversitesi'nde Öğrenim Gören Birinci Dönem Türkçe Öğretmeni Adaylarının İki Dillilik Olgusuna Yönelik Görüşleri'' oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan on iki öğrenci, Almanya doğumlu olup Türkçe ve Almancayı eş zamanlı olarak edinmiştir. Bir öğrenci ise Türkiye doğumlu olup Almanya'ya geldikten sonra Almancayı öğrenmiştir. Araştırma kapsamında, öğrencilere 'Konuşma Eğitimi', Okuma Eğitimi', 'Dinleme/İzleme Eğitimi', 'Yazma Eğitimi' ve Kişisel Görüşler' kategorileri altında çeşitli sorular yöneltilmiştir. 'Konuşma Eğitimi' başlığı altında yöneltilen sorular doğrultusunda öğrencilerin çoğunluğu, genellikle Türkçe kullanımlarında kod değiştirimi yaptıklarını; ani tepki dillerinin Türkçe olduğunu; genellikle Türkçe kullanımlarında dil sürçmesi yaşadıklarını; bir sunum gerçekleştirecekleri zaman Almancada kendilerini daha rahat hissettiklerini ve rüyalarında genellikle Türkçe konuştuklarını ifade etmişlerdir. 'Okuma Eğitimi' başlığı altında yöneltilen sorular doğrultusunda öğrencilerin çoğunluğunun akademik bir metin okurken genellikle Almancayı tercih ettikleri; Türkçe akademik metin okurken daha çok süre harcadıkları; Türkçe akademik metin okurken daha çok sözlük kullanma ihtiyacı hissettikleri ve alt yazılı bir film/video izlerken seçme şansları varsa alt yazı dili olarak Almancayı tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. 'Dinleme/İzleme Eğitimi' başlığı altında yöneltilen sorular bağlamında, öğrencilerin çoğunluğu orijinal dili Türkçe ya da Almanca olmayan bir film ya da videonun Almancadaki dublajlı hâli izlemeyi tercih ettiklerini; televizyon ya da radyoda herhangi bir programı izlerken ya da dinlerken ise genellikle Türkçeyi tercih ettiklerini dile getirmişlerdir. 'Yazma Eğitimi' başlığı altında öğrencilere yöneltilen sorular kapsamında, öğrencilerin çoğunluğunun akademik bir metin oluştururken genellikle Almancayı tercih ettikleri ve arkadaşlarıyla olan yazışmalarında genellikle Türkçe sözcüklerin kısaltmalarını yaptıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. 'Kişisel Görüşler' kategorisi dâhilinde yöneltilen sorular sonucunda ise, öğrencilerin çoğunluğunun iki dilliliği ve Türkçe-Almanca iki dilli olmayı çeşitli değişkenler açısından bir avantaj olarak gördükleri; iki dili de kullanmakta dolayı çeşitli sorunlar yaşadıkları ve Almanya'daki Türklere Türkçe ve Almanca öğretimi sırasında dil becerileri bağlamında birtakım sorunların yaşandığı sonuçlarına ulaşılmıştır.