روش های تعیین ساختار عاملی (ابعاد) داده های آزمون براساس رویکردهای اندازه گیری سنتی و جدید - بلال ایزانلو (Institute for Research and Planning in Higher Education, 2022)
هدف: معمولا ابعاد یا عاملهای یک آزمون از طریق تحلیل دادههای حاصل از اجرای آن به کمک روشهای آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی بررسی میشود. در طی زمان بسته به مدلهای نظری مختلف، روشهای مختلفی برای تعیین تعداد ابعاد یا عاملها ارایه شده است. هدف مقاله حاضر مرور منسجم روشهای عمده پرکاربرد برای این منظور و بررسی نقاط قوت و ضعف آنها است.روش پژوهش: برای رسیدن به این هدف، روشهای مشخص کردن تعداد ابعاد دادههای آزمونها توصیف و عملکرد آنها در دادههای واقعی مورد بحث قرار گرفته است و در نهایت شرایط استفاده از هر یک از آنها توصیف شده است.یافته‌ها: کاربرد روشهای مختلف تعیین ابعاد یا عاملها نیازمند بینش و درک پژوهشگر از مبانی و اصول این روشها، ماهیت دادهها و شرایط موجود در آنها است.نتیجه‌گیری: رویکردهای مختلف تعیین ابعاد تنها تحت شرایط متناسب با ماهیت آنها نتایج قابل اطمینان ارایه میکنند در غیر این صورت تحلیل انجام شده با رویکردهای مختلف قابل اطمینان نیست.