پاسخ هورمون هپسیدین و متابولیسم آهن به فعالیت مقاومتی دایره ای در مردان تمرین‌کرده - رقیه افرونده; آمنه پوررحیم قورقچی; رضا فتحی; مژده خواجه لندی; محمد ابراهیم بهرام (Shahid Beheshti University of Medical Sciences, 2021)
مقدمه و اهداف بیشتر تحقیقات تأثیر فعالیت استقامتی بر میزان هورمون هپسیدین و آهن خون را مورد بررسی قرار دادهاند و افزایش سطح هپسیدین و کاهش سطح آهن خون را به دنبال این نوع فعالیت‌ها گزارش کرده‌اند. هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر فعالیت مقاومتی دایره‌ای بر هورمون هپسیدین و متابولیسم آهن در مردان تمرینکرده بود. مواد و روش‌ها در مطالعه نیمه تجربی حاضر، 30 نفر از مردان به‌صورت داوطلبانه شرکت کردند که به‌صورت تصادفی در دو گروه 15نفره فعالیت مقاومتی دایره‌ای و کنترل قرار داده شدند. پروتکل فعالیت مقاومتی دایره‌ای شامل 10 ایستگاه (پرس پا، پرس سینه، جلو بازو با هالتر، زیر بغل سیم‌کش، جلو پا، پارالل، پشت بازو سیم‌کش، زیر بغل قایقی، سرشانه هالتر و پشت پا) بود که مدتزمان فعالیت در هر ایستگاه 15 ثانیه، مدت زمان استراحت بین ایستگاه‌ها 45 ثانیه و شدت تمرین 60 درصد یک تکرار بیشینه بود که در 4 نوبت با فاصله استراحت 3 دقیقه بین نوبت‌ها انجام شد. قبل و بلافاصله بعد از فعالیت مقاومتی به مقدار 5 میلی‌لیتر نمونه خونی از ورید بازویی آزمودنی‌ها گرفته شد و مقادیر هپسیدین، آهن، فریتین سرم و تعداد گلبول‌های قرمز خون مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. یافته‌ها در گروه فعالیت مقاومتی دایره‌ای به دنبال فعالیت سطح هپسیدین (0/031=p) و فریتین (0/001=p) کاهش و سطح آهن خون (0/001=p) افزایش معنی‌داری یافت، اما این تفاوت برای تعداد گلبول‌های قرمز معنی‌دار نبود (0/055=p). در گروه کنترل برای هیچیک از متغیرها تفاوت معنی‌داری بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون مشاهده نشد (0/05<p). در گروه فعالیت مقاومتی دایره‌ای نسبت به گروه کنترل، مقادیر پس‌آزمون هپسیدین (0/012=p) کمتر و مقادیر آهن سرم (0/05=p) بیشتر بود. نتیجه ‌گیری در نهایت می‌توان گفت که 60 دقیقه فعالیت مقاومتی دایره‌ای با 60 درصد یک تکرار بیشینه حرکات موجب کاهش سطح هپسیدین و افزایش سطح آهن خون می‌شود.