COVID-19 PANDEMİSİNDE KANSER HASTALARINDA TEDAVİ VE BAKIM YÖNETİMİ: SİSTEMATİK DERLEME - Gamze Temiz; Zeyno Bayram (Sakarya University, 2021)
Amaç: Bu çalışmada COVID-19 pandemi sürecinde kanser tedavisi ve bakım yönetimi" konusu ile ilgili yayınlanmış çalışmaların sistematik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Derleme için 1-30 Nisan 2020 tarihinde Covid-19, kanser ve kemoterapi anahtar kelimeleri kullanılarak PubMed, Medline, Google Akademik ve Cochrane veri tabanlarından makale taraması yapıldı. 366 adet makaleye ulaşıldı. Çalışmanın konusu ile ilgili araştırma sayısı 50 idi. Dahil edilme kriterlerine uyan 7 makale değerlendirmeye alındı. Verilerin elde edilmesinde makalelerin raporlama özelliklerini belirlemek için geliştirilmiş, 27 maddelik PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews) Bildirgesi Formu kullanıldı. Bulgular: İncelenen araştırmalarda kanser tanılı hastalar Covid -19 pandemisinde genel popülasyona göre daha riskli olarak kabul edilmektedir. Özellikle ek hastalıklara sahip ve ileri yaştaki kanser hastalarında risk daha da artmakta ve Covid-19 enfeksiyonu bağlı pnömoni daha ciddi seyretmektedir. Pandemi döneminde riski arttıran diğer değişkenlerden kanser türü evresi ve antikanser tedavi alma durumları konusunda net veriler bulunmamakla birlikte bu değişkenlerin de riski arttırdığı düşünülmektedir. Sonuç: Covid-19 pandemisinde kanser tanılı hastalar, riskli grup kabul edilmekle birlikte enfeksiyon geliştiğinde daha ciddi olaylar geliştirebilme ihtimalinin yüksek olması nedeniyle daha ayrıntılı ele alınması gereken gruptur. Bu nedenle kanser tanılı hastaların pandemi döneminde korunması, bulaş risklerinin azaltılması ve tedavi devamlılığının sağlanabilmesi açısından yeni politikaların oluşturulmasına ihtiyaç vardır.