ادنتوژنیک کراتوسیست در فک پایین همراه با تورم استخوانی و پرفوراسیون کورتکس: گزارش یک مورد - محمدحسن اخوان کرباسی; سیدمصطفی محمودی; سیدحمید پاچناری; آرزو حیدری; فریناز صباغزادگان (Mashhad University of Medical Sciences, 2023)
مقدمه: ادنتوژنیک کراتوسیست (OKC)، یکی از شایع ترین کیست های ادنتوژنیک رشدی تکاملی می باشد و از بقایای سلولی دنتال لامینا منشا می گیرد. حداکثر بروز این کیست در دهه دوم و سوم زندگی می باشد. تمایل بیشتری به بروز در مردان دارد و اغلب در فک پایین به ویژه ناحیه خلفی دیده می شود. از ویژگی های مهم این ضایعه گسترش زیاد آن بدون ایجاد تورم بالینی می باشد. در مواردی که ضایعه کوچک است معمولا بدون علامت است، اما در موارد بزرگتر ممکن است همراه با درد، تورم یا درناژ باشد.گزارش مورد: بیمار خانم 42 ساله ای بود که با شکایت از تورم فک پایین مراجعه کرده بود. بیمار درد را در برخی مواقع با شدت کم تا متوسط بدون الگوی خاصی ذکر می نمود. در معاینه خارج دهانی، آسیمتری صورت همراه با تورم سمت راست مندیبل در ناحیه چانه مشاهده می شد. در معاینه داخل دهانی اکسپنشن باکالی در مندیبل سمت راست از مزیال دندان32تا مزیال  دندان 46 دیده شد. همه دندان های درگیر ضایعه (32-46) به تست سرما و تست الکتریکی پالپ پاسخ مثبت دادند. در رادیوگرافی پانورامیک یک ضایعه رادیولوسنت یونی لاکولار با حدود مشخص و کورتیکه در قدام مندیبل از مزیال دندان 32 تا مزیال دندان 46 و در نمای رادیوگرافی CBCT، پرفوراسیون کورتکس باکال و لینگوال مشاهده شد. بیمار تحت بیوپسی اینسیژنال و مارسوپیالیزیشن قرار گرفت و نمونه جهت بررسی هیستوپاتولوژی به پاتولوژیست ارجاع گردید. در بررسی میکروسکوپی، مشخصات هیستوپاتولوژیک ادنتوژنیک کراتوسیست (OKC) مشاهده شد. نتیجه گیری: اگرچه ویژگی معمول ادنتوژنیک کراتوسیست، ضایعه ای بدون ایجاد تورم استخوانی است، اما با توجه به مورد گزارش شده، در تشخیص افتراقی این ضایعه، ضایعات همراه با اکسپنشن و پرفوراسیون کورتکس را نیز باید مدنظر قرار داد .