Zaburzenia wzrastania w przebiegu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów - Marta Bartnicka; Anna Górska; Mirosława Urban; Stanisław Górski (Termedia Publishing House, 2007)
Wprowadzenie: Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (mizs) jest najczęstszą przewlekłą artropatią wieku rozwojowego, której istotą jest przewlekły proces zapalny, prowadzący nie tylko do zniekształceń i zesztywnień stawów, ale także do zaburzeń rozwojowych, z zahamowaniem wzrostu włącznie. Cel pracy: Ocena zależności między stopniem zaburzeń rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży z mizs a czasem trwania choroby, postacią kliniczną, stopniem zaawansowania zmian anatomicznych według Steinbrockera oraz stosowanej terapii. Materiał i metody: Analizie poddano parametry antropometryczne 97 dzieci w wieku od 2 do 18 lat (45 dziewczynek i 52 chłopców), z rozpoznaniem mizs według kryteriów ILAR z 1997 r. U 51 chorych dzieci wykonano badanie densytometryczne metodą DXA, oceniając masę mineralną kości w całym szkielecie (total BMD w g/cm2) oraz w kręgach L2-L4. Wyniki: Niedobór wzrostu poniżej wartości -2,0 SD (grupa I) stwierdzany był u 25 dzieci (25,8%), z przewagą dzieci starszych (p〈0,05), z postacią wielostawową. Dzieci ze znaczną destrukcją stawów (III i IV okres wg Steinbrockera) wyróżniał istotnie niższy wzrost (p〈0,002) w porównaniu z grupą dzieci bez zaburzeń wzrastania (grupa II) i z wczesnymi bądź umiarkowanymi zmianami anatomicznymi w stawach. W grupie I występowały znamienne różnice w wartościach wskaźnika BMI w porównaniu z grupą II, które wynosiły odpowiednio: 16,05 i 18,12 (p〈0,02). Znamienne obniżenie całkowitej masy mineralnej kości występowało u dzieci grupy I w porównaniu z grupą II, a wartości wynosiły odpowiednio: total BMD 0,736 g/cm2 i 0,922 g/cm2 (p〈0,05), przy niższych, ale nie znamiennych wartościach wskaźnika Z-score dla L2-L4. Wnioski: W badanej grupie dzieci z mizs u 25% stwierdzano niedobory wzrostu, które były silnie skorelowane ze stopniem destrukcji stawów, a więc z aktywnością zapalną. Deficytom wzrostu towarzyszyło istotne obniżenie masy kostnej.