EL DOMİNASYONUNA GÖRE FIRÇALAMAYA BAŞLANAN BÖLGENİN DEĞİŞTİRİLMESİNİN ORAL HİJYEN ÜZERİNE ETKİSİ - Yasemin Sezgin; Mehtap Bilgin Çetin (Selçuk University, 2019)
Amaç: Bu çalışmada sağ ve sol el dominasyonu olan bireylerin fırçalamaya başladıkları bölge değiştirildiğinde plak eliminasyonunda daha başarılı olup olmadıklarını tespit etmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza fırçalamaya kullandıkları elin karşıt tarafındaki çenelerden başlayan ve  kullandığı elle aynı taraftaki dişlerinde daha fazla plak olan 22 sağlak, 22 solak olmak üzere toplam 44 birey dahil edilmiştir. Hastaların demografik bilgileri, oral hijyen alışkanlıkları, fırçalamaya ağzın hangi kadranından başladıkları kaydedilmiştir. Çalışma öncesi fazda hastalara detartraj, polisaj yapılmış ve oral hijyen eğitimi verilmiştir. 1. fazda klinik periodontal parametreler, eksik ve dolgulu dişler kaydedilmiştir. Sağ el dominasyonu olan bireylere  diş fırçalamaya oral kavitenin sağ tarafından, sol el dominasyonu olan bireylere ise sol tarafından başlatarak fırçayı ilk konumlandırdıkları bölgeyi değiştirmeleri istenmiştir (sıralama değişikliği). İkinci fazda ise klinik ölçümler tekrarlanmıştır.Bulgular: Sol el dominasyonu olan grup ile sağ el dominasyonu olan grup arasında klinik ve demografik veriler açısından istatistiksel anlamlı fark gözlenmemiştir. Sol el dominasyonu olan grupta başlangıca kıyasla sıralama değişikliği sonrasında sırasıyla; tüm ağız ortalama plak indeks ve gingival indeks değerlerinde istatistiksel anlamlı azalma görülmüştür (p=0.005 ve p<0.001). Sağ el dominasyonu olan grupta başlangıca göre sıralama değişikliği sonrasında sırasıyla; tüm ağız ortalama plak indeks ve gingival indeks değerlerinde istatistiksel anlamlı azalma görülmüştür (p=0.007 ve p<0.001). Sonuçlar: Sıralama değişikliği sonrasında yapılan ölçümlerde; sağ ve sol el dominasyonu olan gruplarda 1. faza kıyasla tüm ağız ortalama plak indeks ve gingival indeks skorlarının istatistiksel anlamlı düzeyde azaldığı gözlenmiştir. Domine elle aynı taraftaki çenelerde oral hijyen yetersizliğinin görüldüğü olgularda, pozisyon değişiklinin ağız hijyenin iyileştirilmesine katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ağız hijyeni, dental plak, diş fırçalama.