ANALISIS STRUKTURAL PUISI MANTRA DI DÉSA MEKARMUKTI KACAMATAN TALÉGONG KABUPATÉN GARUT PIKEUN BAHAN AJAR APRÉSIASI PUISI DI SMA - Jumanah, Juju (2016)
Kasang tukang ieu panalungtikan ku sabab nyirorotna kahanan puisi mantra di masarakat sarta jalma nu nyaho jeung miboga puisi mantra geus jarang. Salian ti éta, dina kurikulum 2013 mah puisi mantra aya dina matéri ajar SMA kelas XI. Ieu panalungtikan miboga tujuan pikeun ngadéskripsikeun: 1) papasingan puisi mantra nu kakumpul di Désa Mekarmukti, Kacamatan Talégong, Kabupatén Garut; 2) struktur puisi mantra di Désa Mekarmukti, Kacamatan Talégong, Kabupatén Garut; jeung 3) larapna hasil panalungtikan kana bahan ajar aprésiasi puisi di SMA. Métode nu digunakeun dina ieu panalungtikan téh métode déskriptif, kalayan ngagunakeun téknik talaah pustaka, wawancara jeung dokuméntasi. Dumasar kana hasil panalungtikan, data puisi mantra nu kakumpulkeun aya 80 puisi mantra ti 10 narasumber, nu ngawengku 23 ajian, 24 asihan, 15 jampé, 7 jangjawokan, 1 rajah, jeung 10 singlar. Satuluyna, tina 80 puisi mantra dicokot 33 puisi mantra nu ngawengku 10 asihan, 9 ajian, 6 jampé, 3 jangjawokan, 1 rajah, jeung 4 singlar pikeun dianalisis strukturna. Hasil analisis struktur tina 33 mantra nya éta: wangun jeung wirahma henteu matok, purwakanti nu mindeng kapanggih nya éta aduraras wiwit, babalikan anu mindeng kapanggih mah babalikan rantay, jeung citraan anu mindeng kapanggih mah citraan rasa. Tina 33 mantra nu geus dianalisis strukturna, 23 puisi mantra bisa dijadikeun bahan ajar aprésiasi puisi di SMA, lantaran nyumponan sababaraha kritéria dina milih bahan ajar nu hadé. Cindekna, puisi mantra nu kakumpulkeun ti masarakat Désa Mekarmukti, Kacamatan Talégong, Kabupatén Garut, leuwih ti satengahna tina puisi mantra nu geus dianalisis strukturna bisa dilarapkeun kana bahan ajar aprésiasi puisi di SMA. ; Penelitian ini dilatarbelakangi oleh berkurangnya keberadaan puisi mantra di masyarakat serta orang yang tahu dan mempunyai puisi mantra sudah jarang. Selain itu, dalam kurikulum 2013 puisi mantra termasuk salah satu materi pembelajaran SMA kelas XI. Tujuan dari penelitian ini yaitu mendeskripsikan: 1) klasifikasi puisi mantra di Desa Mekarmukti, Kecamatan Talegong, Kabupaten Garut; 2) struktur puisi mantra di Desa Mekarmukti, Kecamatan Talegong, Kabupaten Garut; dan (3) implementasi hasil dari penelitian sebagai bahan ajar apresiasi puisi di SMA. Penelitian ini menggunakan metode deskriptif, dengan tekhnik studi pustaka, wawancara, dan dokumentasi. Berdasarkan hasil dari penelitian ini, data puisi mantra yang terkumpul adalah sejumlah 80 puisi mantra dari 10 narasumber, yang terdiri atas 23 ajian, 24 asihan, 15 jampé, 7 jangjawokan, 1 rajah, dan 11 singlar. Selanjutnya, dari 80 puisi mantra dipilih 33 puisi mantra yang mencakup 10 asihan, 9 ajian, 6 jampé, 3 jangjawokan, 1 rajah, dan 4 singlar untuk dianalisis strukturnya. Hasil dari analisis struktur 33 puisi mantra yaitu: wangun dan wirahmanya tidak teratur, purwakanti yang sering muncul adalah purwakanti aduraras wiwit, babalikan yang banyak ditemukan adalah babalikan rantay, dan pencitraan yang sering muncul adalah pencitraan perasaan. Dari 33 puisi mantra yang telah dianalisis, ada 23 Mantra yang bisa dijadikan bahan ajar apresiasi puisi di SMA, karena memenuhi beberapa kriteria memilih bahan ajar yang baik. Kesimpulannya, puisi mantra yang telah dikumpulkan dari masyarakat Desa Mekarmukti, Kecamatan Talegong, Kabupaten Garut, lebih dari setengahnya yang telah dianalisis strukturnya dapat dijadikan bahan ajar apresiasi puisi di SMA.