PUISI SAWÉR DI KECAMATAN CIKATOMAS KABUPATÉN TASIKMALAYA PIKEUN ALTERNATIF BAHAN PANGAJARAN MACA ARTIKEL DI SMA KELAS XII : Tilikan Struktural jeung Ajén Atikan Karakter - Teti Hermayanti, - (2019)
ABSTRAK Kasang tukang ieu panalungtikan didadasaran ku kurangna kasadaran masarakat kana ajén-inajén nu nyangkaruk dina puisi sawér sarta kurangna régénérasi pikeun ngamumulé puisi sawér. Ieu panalungtikan medar ngeunaan ulikan struktural jeung ajén atikan karakter dina puisi sawér di Kecamatan Cikatomas Kabupatén Tasikmalaya. Tujuan diayakeunna ieu panalungtikan nyaéta pikeun mikanyaho: 1) struktur puisi sawér di Kecamatan Cikatomas Kabupatén Tasikmalaya; 2) ajén atikan karakter nu nyampak puisi sawér di Kecamatan Cikatomas Kabupatén Tasikmalaya; 3) larapna hasil panalungtikan puisi sawér di Kecamatan Cikatomas Kabupatén Tasikmalaya pikeun bahan pangajaran maca artikel di kelas XII SMA. Métode nu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta métode déskriptif-analitik. Téknik nu digunakeun dina ngumpulkeun data nyaéta téknik talaah pustaka, wawancara, jeung dokuméntasi. Data nu kakumpul aya 12 puisi sawér ti salapan urang narasumber. Dina ieu panalungtikan, kacangking hasil analisis struktur nu ngawengku wangun, wanda, eusi, jeung basa. Wangun puisi sawér nu katitén aya 4 nyaéta wangun sa'ir, wangun prosa, wangun puisi semi kauger, jeung wangun pupuh. Wanda nu kapaluruh tina 12 puisi sawér aya 3 nyaéta wanda puisi sawér pangantén, sawér sepit jeung sawér orok. Eusi dina puisi sawér nu kapaluruh dominan ku du'a jeung papatah. Basa dina puisi sawér ngawengku basa loma jeung basa lemes nu biasa dipaké dina kahirupan sapopoé. Ajén atikan karakter nu kapanggih nyaéta religius, jujur, toleransi, disiplin, kerja keras, mandiri, cinta damai, peduli sosial, jeung tanggungjawab. Puisi sawér nu dianalisis téh bisa dijadikeun bahan pangajaran maca artikel luyu jeung kritéria milih bahan ajar nu geus ditangtukeun. Kecap Galeuh : puisi sawér; struktural; ajén atikan karakter; bahan pangajaran ------- Penelitian ini dilatarbelakangi oleh kurangnya kesadaran masyarakat terhadap nilai-nilai yang terkandung dalam puisi sawer serta kurangnya regenerasi untuk melestarikan puisi sawer. Penelitian ini membahas tentang analisis struktur dan pendidikan karakter yang terdapat dalam puisi sawer di Kecamatan Cikatomas Kabupaten Tasikmalaya. Tujuan penelitian ini yaitu untuk mendeskripsikan; 1) puisi sawer di Kecamatan Cikatomas Kabupaten Tasikmalaya; 2) pendidikan karakter dalam puisi sawer di Kecamatan Cikatomas Kabupaten Tasikmalaya; dan 3) penerapan hasil penelitian untuk bahan pembelajaran membaca artikel di SMA kelas XII. Adapun metode yang digunakan dalam penelitian ini adalah metode deskriptif analitik. Teknik yang digunakan dalam pengumpulan data yaitu teknik telaah pustaka, wawancara, dan dokumentasi. Data yang terkumpul berjumlah 12 puisi sawer dari 9 narasumber. Dalam penelitian ini, ditemukan hasil analisis struktur yang meliputi bentuk, jenis, isi dan bahasa. Dari 12 puisi sawer ditemukan 4 bentuk puisi sawer yaitu bentuk syair, bentuk prosa, bentuk puisi semi terikat, dan bentuk pupuh. Jenis puisi sawer yang ditemukan dari 12 puisi sawer terdiri dari jenis sawer pengantin, sawer sunat, dan sawer bayi. Isi dari puisi sawer yang dominan ditemukan berupa doa dan wejangan. Bahasa yang digunakan dalam puisi sawer cenderung bahasa lugas yang biasa dipergunakan dalam kehidupan sehari-hari. Pendidikan karakter yang ditemukan yaitu religius, jujur, toleransi, disiplin, kerja keras, mandiri, cinta damai, peduli sosial, dan tanggung jawab. Puisi sawer yang dianalisis bisa dijadikan bahan pembelajaran membaca artikel sesuai dengan kriteria memilih bahan pembelajaran yang sudah ditentukan. Kata kunci : puisi sawer; struktural; pendidikan karakter; bahan pembelajaran ABSTRAK This research is motivated by the lack of public awareness of the values contained in sawer poetry and the lack of regeneration to preserve sawer poetry. This study discusses the structure analysis and character education contained in the poetry sawer in Cikatomas Subdistrict, Tasikmalaya Regency. The purpose of this study is to describe; 1) sawer poetry in Cikatomas Subdistrict, Tasikmalaya Regency; 2) character education in sawer poetry in Cikatomas Subdistrict, Tasikmalaya Regency; and 3) application of research results to learning materials for reading articles in class XII high school. The method used in this research is descriptive analytic method. The techniques used in data collection are literature review, interviews, and documentation. The data collected amounted to 12 sawer poems from 9 speakers. In this study, it was found the results of structural analysis which included form, type, content and language. From 12 sawer poems, there are 4 forms of sawer poetry, namely poetical form, prose form, semi bound poetic form, and poetic form. Types of sawer poetry found from 12 sawer poems consist of types of bridal sawers, circumcision sawers, and baby sawers. The contents of the dominant poem were found in the form of prayer and discourse. The language used in sawer poetry tends to be the straightforward language commonly used in daily life. Character education found is religious, honest, tolerance, discipline, hard work, independent, peace-loving, social care, and responsibility. Sawer poetry analyzed can be used as learning material for reading articles in accordance with the criteria for selecting predetermined learning materials. Keywords: sawer poetry; structural; character education; learning material